װער איז שולדיק אין דעם שאַרפֿן קריזיס אין דער ישׂראלדיקער דערציִונג? װער איז שולדיק אין דער דראַסטישער הינטערשטעליקייט פֿון דער בילדונג אין ישראל און אין דעם, װאָס די תּלמידים פֿון די שולן אין ישׂראל זײַנען אין די לעצטע יאָרן אַראָפּגעפֿאַלן פֿון די ערשטע ערטער און פֿאַרנע־ מען איצט די פֿערציקער ערטער אין די װעלט־ עקזאַמענס פֿון די שילער אין מאַטעמאַטיק און אין די רעאַלע לימודים.

אין די זוכענישן פֿון אַ באַשײד פֿאַר אָט דעם רעטעניש װאָס זאָל אויפֿקלערן פֿאַר דער װעלט אָט דעם נײַעם נוסח פֿון "מציון תצא תורה" - איז ענדלעך אַרויסגעברענגט געװאָרן די אמתדיקע סיבּה פֿון דעם דאָזיקן פֿענאָמען: שולדיק זײַנען
די אַראַבער.

פֿאַרװאָס? װײַל דער זײער נידעריקער לערן־ ניװאָ אין די שולן פֿון דער אַראַבישער און נאָך מער פֿון דער בעדויִנישער באַפֿעלקערונג נידערט נאָך מער אַראָפ דעם אַלגעמיינעם דורכשניט פֿון דער בילדונג אין ישראל, און דאָס נאָך דעם װי די אײַנװאַנדערונג פֿון די געװ. סאָװיעטישע לענדער האָט שוין דעם דורכשניט געהאַט געהעכערט.

עס איז אָבער קיין װוּנדער נישט: פֿון די מלוכישע סובװענצן פֿון דער רעגירונג פֿאַר די מוניציפּאַלע ראַטן און פֿאַר די שולן פֿון די מינדער־ הײַטן פֿאַלט אויס אויף יעדן אַראַבישן תלמיד אַ פֿערטל פֿון דעם װאָס עס באַקומען די ייִדישע תּלמידים. דאָס זעלבע איז אויך מיט דעם "אינדעקס פֿון נויט" און מיט דער סטאַטיסטיק פֿון דער אַרבעט־ לאָזיקייט. דאָ דװקא שטײַגט דער אָלגעמײנער דורכשניט אין זכות פֿון די העכער 50 פּראָצענט אַרבעטלאָזע אין די ישובֿים פֿון די מינדערהייטן.